De Hortus botanicus in Leiden is de oudste botanische tuin van Nederland. Op deze plek ben je echt op een bijzonder stukje van de stad. De hortus in Leiden heeft een lange en rijke geschiedenis. Deze botanische tuin behoort tot de topattracties van Leiden en is echt een aanrader.

De tuin

De hortus botanicus Leiden is de oudste botanische tuin van Nederland. Je vindt er duizenden, veelal bijzondere planten. De tuin beheert tevens een aantal nationale planten collecties. De hortus botanicus behoort tot de Universiteit Leiden en heeft overal de focus op wetenschap. Het terrein is opgedeeld in verschillende tuinen en beschikt bovendien over diverse faciliteiten. Hieronder zie je daarvan een opsomming.

De Oranjerie
Japanse tuin
Chinese tuin
De systeemtuin
Tropische kassen
Hortus Grand Café
De winkel
De Oude Sterrewacht
Activiteiten
Praktische informatie

Ik ben al vaak in de Hortus geweest en vertel je op deze pagina graag waarom het daar zo mooi en leuk is.

De Oranjerie

De Oranjerie, ook wel wintertuin genoemd, bevat een kas en tevens het hoofdcomplex van de hortus. In deze gebouwen is ook de entree, balie, grand café en winkel gevestigd. De naam wintertuin verwijst naar de kas, waarin subtropische planten ’s winters binnen worden gezet.

Japanse tuin

De Japanse tuin van de Hortus wordt ook wel de Von Siebold Gedenktuin genoemd. De tuin is aangelegd in de stijl uit de tijd van Philipp von Siebold (1796-1866). Tijdens zijn werkzaamheden als geneesheer in Japan, legde hij grote verzamelingen over Japan aan. Daarmee leerde hij het land steeds beter kennen. Von Siebold bracht zijn Japan verzamelingen onder andere naar Leiden. In de Japanse tuin staat zelfs een oude boom, een Japanse iep, die door Von Siebold zelf vanuit Japan naar Nederland is gebracht.

In Leiden is nog een Japanse tuin, namelijk het openbaar toegankelijke Blekerspark. Leuk om te weten is dat in dat park een Japanse notenboon staat, die in de Hortus is opgekweekt. Deze Japanse notenboom is een nakomeling van een boom die in 1945 de atoombom op Nagasaki in Japan heeft overleefd. Om die reden worden nakomelingen zoals die in het Blekerspark ook wel vredesbomen genoemd.

Chinese tuin

De Chinese tuin is een kruidentuin waarin je planten ziet die een rol spelen in de traditionele Chinese geneeskunde. Je kunt in de Chinese tuin onder andere de lotus plant zien, die in de zomer regelmatig prachtige grote roze lotus bloemen geeft. De lotus staat in het water. Je moet wel een beetje geluk hebben om de bloem te zien. Soms tref je in de zomer alleen de grote bloemknoppen aan.

De systeemtuin

De systeemtuin gaat over verwantschap tussen planten. In deze tuin tref je een rij van 32 rechthoekige plantenbedden aan. De naam van de systeemtuin heeft te maken met het feit dat alle planten in meer of mindere mate met elkaar zijn verbonden. Daarmee wordt een DNA-verwantschap bedoeld. In de systeemtuin zijn planten en bomen met een hoog DNA-verwantschap in hetzelfde bed geplaatst. Verassend is dat je sommige planten en bomen zeer waarschijnlijk niet in hetzelfde perk zou verwachten. Bijvoorbeeld de beuk en de berk die een bed, en dus een hoog DNA-verwantschap delen met de pompoen en de komkommer. Ze blijken van dezelfde voorouder af te stammen. Nieuw onderzoek zorgt overigens nog wel eens voor nieuwe inzichten, waarna de tuin daarop wordt aangepast.

Tropische kassen

De tropische kassen vind ik één van de mooiste onderdelen van de tuin. Hier stap je een nagebootst stukje regenwoud binnen. Bij binnenkomst voel je direct dat het er warm en vochtig is. In deze kassen groeien grote tropische planten en bomen met enorme bladeren. In de lente en de zomer komen veel planten prachtig tot bloei. De grootste kas is hoog, waardoor hier reusachtige planten kunnen groeien. Bijzonder is dat je als bezoeker twee trappen omhoog kunt. Boven is een brug waarover je langs de toppen van het regenwoud kunt lopen. Dit is erg leuk aangelegd.

Nadat je de grootste kas hebt verlaten, kom je in nog een tweede grote tropische kas. Hier is de beplanting aangelegd rondom een vijver. In de tropen barst het natuurlijk van het water. In de vijver groeit iets bijzonders dat iedere bezoeker direct zal opvallen. Reusachtige waterlelies. In relatie tot de mensen op de foto hieronder, zie je hoe groot zo’n waterlelie is. Wist je dat de Hortus jaarlijks een evenement organiseert, waarbij baby’s op zo’n blad worden gelegd en gefotografeerd. Over dit evenement ben ik nog een pagina aan het maken.

Hortus Grand Café

In het Grand café van de Hortus, kun je terecht voor een lekker drankje, lunch of snack. Je kunt zowel binnen, als buiten op het terras zitten. Je kunt eventueel van te voren een tafel reserveren.

De winkel

De Hortus heeft ook een eigen winkeltje. Hier kun je een leuk cadeau voor jezelf of een ander kopen. Dingen die je hier kunt kopen zijn bijvoorbeeld boeken, ansichtkaarten en planten. Ook leuk en uniek zijn bijvoorbeeld de hortusthee en de hortushoning.

De Oude Sterrewacht

De Oude Sterrewacht is een rijksmonument en ligt op het terrein van de hortus botanicus. In 1861 moest de botanische tuin een stuk grond afstaan voor de bouw van de sterrewacht. Dus de komst is niet van harte gegaan. Inmiddels zijn we behoorlijk wat jaren verder en is de Oude Sterrewacht niet meer uit de hortus weg te denken. In de kelder bevindt zich een bezoekerscentrum. Deze is bereikbaar van de hortus botanicus.

Activiteiten in de Hortus

Het hele jaar door zijn er activiteiten in de Hortus waaraan je kunt deelnemen. Denk aan workshops, tentoonstellingen en rondleidingen.

Kijk voor meer informatie over de Hortus botanicus en activiteiten op de website van de Hortus.

Ook zo’n park fan? Lees meer over parken in Leiden.

Aanbevolen artikelen

Parken en tuinen in Leiden: de groene oases van de stad

Leiden heeft zo’n 25 parken en tuinen verspreid over alle districten van de stad. Ieder park heeft iets bijzonders en een eigen opzet. De parken van Leiden gaan van de kleinste miniparkjes tot de grootste parken waar je een stevige wandeling kunt maken. De stadsparken van Leiden zijn mooie plekken…