In Leiden groeit een indrukwekkende verzameling Japanse flora. Het meeste daarvan kom je tegen in de Japanse tuinen van Leiden. In dit artikel neem ik je mee in de wereld van Japan, gewoon in mijn stad Leiden.

Japanse tuinen in Leiden

---

In Leiden zijn anno 2026 drie Japanse tuinen. De meest bekende is die in de Leidse Hortus Botanicus. Deze prachtige tuin is alleen toegankelijk met een toegangsbewijs van de Hortus. De tweede, over het algemeen minder bekende tuin met een Japans thema is het Blekerspark. Dit leuke vrij toegankelijke stadspark ligt aan de rand van de binnenstad. Het is onderdeel van het singelpark en er groeien prachtige van oorsprong Japanse planten en bomen. Ook in de Wereldtuin van Wereldmuseum Leiden is Japanse flora vertegenwoordigt.

Sommige van oorsprong Japanse soorten zijn in Nederland algemeen geworden. Een voorbeeld daarvan is de vingerplant. Deze soort is ooit uit een andere wereld komen overwaaien. Tegenwoordig groeit de vingerplant in bijna alle parken van Leiden. De aanwezigheid van deze plant maakt van een park nog geen Japanse tuin, juist omdat de vingerplant nu ook bij Nederland hoort. De parken en tuinen die hierboven staan beschreven, zijn Japanse tuinen omdat ze ook als zodanig zijn bedoeld.

Geschiedenis Japanse flora in Leiden

---

Door de tijd heen hebben verschillende mensen en organisaties ervoor gezorgd dat Japanse flora in Leiden terecht kwam. Om te beginnen was de invloed van Siebold heel groot. Deze beroemde geneesheer leefde van 1796 tot 1866 en was voor zijn beroep gestationeerd op een Nederlandse nederzetting in Japan. Van daaruit bouwde hij een grote verzameling Japanse flora en bracht deze naar Nederland. In Leiden komen de meeste projecten rondom Japanse flora voort uit zijn werk.

Tot 2020 was het Leidse Blekerspark een stadspark met bomen, gras en een speelveldje. In 2019 werd het park flink verbouwd en in 2020 officieel geopend. Vanaf dat jaar heeft het stadspark een Japans thema en groeien er diverse planten- en boomsoorten uit dat land.

Japanse flora in Leiden

---

In de Japanse tuinen, maar ook op andere plekken in Leiden, groeien een heleboel interessante Japanse planten en bomen. Sommige van deze soorten ken je misschien uit je eigen vensterbank, zoals de vingerplant. Ook soorten zoals de Japanse blauwe regen, de Japanse notenboom en de Japanse esdoorn kun je in Leiden vinden.

Vingerplant
Laten we beginnen met een hele bekende, de vingerplant. Deze soort heb je misschien zelf ook voor het raam staan. De plant gedijt in Nederland zowel binnen als buiten prima en blijft (ook buiten) groen in de winter. De vingerplant groeit veelvuldig in de Hortus Botanicus en in het Blekerspark. Ook in een aantal andere Leidse parken kun je hem tegenkomen. De officiële of botanische naam van de vingerplant is Fatsia japonica. Hij is overigens familie van de klimop. Op onderstaande foto (2024) is de plant te zien in het Blekerspark in Leiden.

Japanse blauwe regen
Ook mooi is de Japanse blauwe regen. De officiele of botanische naam van deze soort is Wisteria floribunda. De klimplant krijgt in de lente prachtige bloemtrossen. Meestal in de kleuren blauw of paars of iets daar tussenin. Ook exemplaren met witte of roze bloemen komen voor. Na de bloei krijgt de plant lange, fluweelzachte peulen die op bonen lijken. Pas op, de Japanse blauwe regen is giftig. Op onderstaande foto (2025) is de plant te zien met de peulen in het Blekerspark in Leiden.

Japanse notenboom
De Japanse notenboom groeit in Leiden in het Blekerspark. Deze bijzondere boom kan tot wel 40 meter hoog worden. Anders dan de naam doet vermoeden, komt deze boom oorspronkelijk uit China. Achter de Japanse notenboom in het Blekerspark schuilt een verhaal apart. Deze nog kleine boom is namelijk een afstammeling van een Japanse notenboom die de atoombom op Hiroshima heeft overleefd. Vanuit Japan worden deze nakomelingen als vredesbomen over de wereld verspreid.

Japanse esdoorn
De Japanse esdoorn kun je in Leiden onder andere bewonderen in het Blekerspark en de hortus. Hij groeit langzaam en vaak in een waaierachtige vorm. De soort staat bekend om zijn prachtige felle herfstkleuren oranje, geel en rood in het najaar. De Japanse esdoorn kent verschillende soorten met ieder hun eigen kernmerken. Ook de kleine bonsai versie is populair. Deze mini-boompjes kun je in Leiden bijvoorbeeld zien en kopen op de Japanmarkt.

Japanse abrikoos
De Japanse abrikoos komt oorspronkelijk uit het zuiden van China. Vanwege de naam en zijn veelvuldige aanwezigheid in Japan mag deze soort echter niet ontbreken op een pagina over Japanse flora. Bijzonder aan de Japanse abrikoos is dat deze aan het eind van, maar nog in de winter bloeit. Ook onder barre omstandigheden komt de bloesem tevoorschijn. Het is waarschijnlijk de eerste bloesem van het jaar en een voorbode van de lente die aanstaande is.

Japanse iep
De officiële of botanische naam van de Japanse iep is Zelkova serrata. De Hortus botanicus in Leiden beschikt over meerdere exemplaren.

Japanse (sier)kers
De Japanse sierkers is vanwege zijn prachtige bloemen die in de lente verschijnen wereldberoemd. Tijdens het Hanami matsuri, een Japanse feestdag, wordt het bloeien van de kersenbloesems gevierd. Ook in onze stad viert Wereldmuseum Leiden het Hanami kersenbloesemfestival. De officiële naam van de Japanse sierkers is Prunus serrulata.

Aanbevolen artikelen

---

---

Uitgelicht op Leiden inside

---

---

De website Leiden inside is in opbouw. 9 april 2024 was de dag van lancering. Kijk mee hoe de site in enorm tempo groeit!